| |
Sesotho sa Leboa
Lekgotla la Maina a Thutafase la Afrika Borwa (SAGNC)
Lekgotla la Maina a Thutafase la Afrika Borwa ke eng?
SAGNC ke mokgatlo woo ke hlodilwego ke Molao wa Palamente (Molao wa 118 wa 1998) gape e beilwe ke Lekgotla la Bokgabo, Setšo, Saense le Thekenolotši.
Maloko a SAGNC ke bo mang?
-
Moemedi yo tee go tšwa profenseng ye nngwe le ye nngwe;
-
Batho bao ba beilwego ke Letona, go tšeelwa hlogong botsebi bja bona bjo kgethegilego le setshaba sa naga;
-
Baemedi ba Kgaolo ya Mellwane le ba Poso, le Lekgotla la Dipolelo Ka moka tša Afrika Borwa.
Ke ka baka la eng SAGNC?
- Go netefatša gore go ya ka moo go kgonegago go na le leina le tee la lefelo le tee gomme leina le lengwe le le lengwe le na le mokgwa o tee o le ngwalwago ka wona;
- Go netefatša gore ge go fiwa maina go tšeelwa hlogong histori, setšo, mahumo le tša kagišano-ikonomi tšeo batho ba di tsebago.
Mediro ya SAGNC ke efe?
- Go nolofatša le go bea methalohlahli go hloma Komiti ya Maina a Thutafase ya Profense (PGNC) ka profenseng ye nngwe le ye nngwe.
- Go amogela, go nyakišiša le go digela maina a thutafase a maswa ao a šišintšwego le diphetogo go maina ao a lego gona ao a tlišitšwego ke di PGNC le makoko a mangwe gore a dumelelwe ke Letona.
- Go kgokagana le:
- mekgatlo ya setšhaba le ya boditšhabatšhaba;
- ya setšo, histori le ya polelo;
- Dikomiti tša Profense tša Maina a Thutafase.
- Go kgoboketša le go gatiša mananeo a semmušo a maina ao a dumeletšwego.
Dikomiti tša Profense tša Maina a Thutafase ke eng?
Ke mekgatlo yeo e laoletšwego ke Molao go boledišana le setšhaba, go nyakišiša le go dira ditšhišinyo go SAGNC ka maina a thutafase. Di šoma mmogo le SAGNC.
Maloko a di PGNC ke bomag?
- Maloko a diprofense a SAGNC;
- Maloko a mangwe ao a beilwego ke Leloko la Lekgotla Phethiši, mohlala, ditsebi ka tša polelo, maina a thutafase le tša dimmapa, le baemedi ba mmušoselegae, Ngwako wa Baetapele ba Setšo, boeti, bjbj.
Mediro ya PGNC ke efe?
- Go lokiša ditigelo ka maina tšeo di fiwago SAGNC.
- Go boledišana le balaodi ba selegae le bakgathatatema ba bangwe.
- Bo kgokagana le SAGNC.
- Go ruta setšhaba ka tshepedišo ya go fa dibopego tša thutafase maina.
Re dira bjang ge re dira kgopelo ya tumelelo ya maina?
| Kgato ya bo 1 |
Hwetša foromo ya kgopelo go tšwa go SAGNC. |
| Kgato ya bo 2 |
Hwetša tshedimošo ka moka yeo e nyakegago ka ga , mohlala, tlhalošo ya leina, le kgetho ya bobedi. |
| Kgato ya bo 3 |
Iša foromo go PGNC. |
Go direga eng ka foromo ya kgopelo?
- SAGNC e lekola leina gomme e ka no e gomiša goba ya efa ditsebi gore di nyakišiše go ya pele.
- Ge e kgotsofetše, SAGNC e dira ditigelo go Letona gore le le dumelele.
- Ka morago ga gore le dumelelwe, leina leo le gatišwa ka gare ga Kuranta ya Mmušo.
Melaotshepetšo
Maina a thutafase ao ka kakaretšo a swanetšego go hlokomologa:
- Maina a seheitene, ao a sa tlotlegego, ao a ka no kgopišago bangwe, a go rogana;
- Maina ao a kgethollago goba a go nyenyefatša go ya ka morafe, mmala, tumelo, bong, boleloko bja sepolotiki goba dintlha tše dingwe tša kagišano;
- Maina ao a ka no bonwago e le papatšo ya setšweletšwa, tirelo goba feme yeo e rilego.
Go rea maina ka batho
- Maina a batho bao ba phelago ka kakaretšo a phefšwe.
- Mafelo a thutafase ao a rewago ka batho a swanetše go ba go ya ka maemo a batho bao ba amegago (Mohlala, e sego go rea selo seo se sa kwešišego gabotse ka motho wa go ba bohlokwa setšhabeng)
- Moo go kgonegago tumelelo yeo e ngwadilwego fase e swanetše go humanwa go tšwa go maloko a motho goba batho le baabelwa pele leina la motho yoo le šomišwa.
Back to top
Dintlha tša kgokaganyo
Bongwaledi
Kgetse ya Praebete X 195
Tshwane
0001
Afrika Borwa |
Mogala
Fekese
e-poso |
: (012) 337 – 8155
: (012) 321 – 7681
: vt27@dacst5.pwv.gov.za |
Sesotho
Lekgotla La Afrika Borwa La Theo Ya Mabitso A Dibaka
Na Lekgotla la Afrika Borwa la Theo ya Mabitso a Dibaka ke eng?
Lekgotla la Afrika Borwa la Theo ya Mabitso a Dibaka ke mokga o bopilweng ka ho ya ka Molao wa Palamente (Molao wa Nomoro ya 118 wa 1998) mme la kgethwa ke Letona la Bonono, Setso Saense le Theknoloji.
Na ke bo mang ba leng ditho tsa Lekgotla la Afrika Borwa la Theo ya Mabitso a Dibaka?
- Moemedi a le mong ho tswa provenseng ka nngwe;
- Batho ba kgethuweng ke Letona, mme hona le ho etsa ka ho ela hloko botsebi bo ikgethang ba bona le ka ho ya ka baahi ba naha;
- Baemedi ba Poso, ba etsang Dihlahlobo e be ba hlahisa Dimmapa, le ba Lekgotla la Dipuo tsa Afrika Borwa.
Ke ka baka lang ho hlokehang Lekgotla la Afrika Borwa la Theo ya Mabitso a Dibaka?
- Ho etsa bonnete ba hore ho ba le lebitso le le leng bakeng sa sebaka se le seng ha ho kgoneha, mme lebitso le le leng le ngolwe ka mokgwa o le mong;
- Ho etsa bonnete ba hore batho ba ikamahanya le nalane, setso, botjhaba le dintho tse amanang le tsa kahisano le moruo ha ho fihla tabeng tsa mabitso.
Back to top
Na mesebetsi ya Lekgotla la Afrika Borwa la Theo ya Mabitso a Dibaka ke efe?
-
Ho nolofatsa le ho fana ka ditataiso ha ho hlongwa Komiti ya Provense ya Theo ya Mabitso a Dibaka, provenseng ka nngwe.
-
Ho amohela, ho fuputsa le ho kgothaletsa mabitso a matjha a sisintsweng a dibaka le diphetoho mabitsong a seng a le teng a rometsweng ke Komiti ya Provense ya Theo ya Mabitso a Dibaka le batho ba bang hore a amohelwe ke Letona.
-
Ho hokahana le:
-
Mekgatlo ya naha le ya matjhaba;
-
mekgatlo ya setso, e shebaneng le nalane ekasitana le dipuo tsa batho;
-
Dikomiti tsa Diprovense tsa Theo ya Mabitso a Dibaka.
-
Ho bokella le ho phatlalatsa manane a semmuso a mabitso a amohetsweng.
Na Dikomiti tsa Diprovense tsa Theo ya Mabitso a Dibaka ke dife?
Ena ke mekga e dumelletsweng ke Molao ho rerisana le setjhaba, ho fuputsa le ho etsa ditshisinyo ho Lekgotla la Afrika Borwa la Theo ya Mabitso a Dibaka mabapi le mabitso a dibaka. Mekga ena e sebetsa mmoho le Lekgotla la Afrika Borwa la Theo ya Mabitso a Dibaka.
Na ke bo mang ditho tsa Dikomiti tsa Diprovense tsa Theo ya Mabitso a Dibaka?
- Baemedi ba diprovense ba leng Lekgotleng la Afrika Borwa la Theo ya Mabitso a Dibaka
- Ditho tse ding tse kgethuweng ke Setho sa Komiti ya Phethahatso, mohlala, ditsebi tshebetsong tsa dipuo, ditsebi tsa mabitso a dibaka le ho hlahisa dimmapa, le baemedi ba mebuso ya selehae, baemedi ba Ntlo ya Marena, baemedi ba tsa bohahlaudi, jj.
Na mesebetsi ya Komiti ya Provense ya Theo ya Mabitso a Dibaka ke efe?
- Ho hlahisa ditshisinyo tse mabapi le mabitso tse tla romelwa Lekgotleng la Afrika Borwa la Theo ya Mabitso a Dibaka.
- Ho rerisana le makgotla a metse le bohle ba nang le seabo.
- Ho hokahana le Lekgotla la Afrika Borwa la Theo ya Mabitso a Dibaka.
- Ho ruta setjhaba ka tshebetso tsa ho fana ka mefuta ya mabitso a dibaka
Na o etsa jwang ha o batla ho etsa kopo ya kamohelo ya lebitso?
| Mohato wa 1 |
Fumana foromo ya kopo ho tswa Lekgotleng La Afrika Borwa la Theo ya Mabitso a Dibaka. |
| Mohato wa 2 |
Fumana dintlha tsohle tse hlokehang bakeng sa foromo, mohlala, hore na lebitso le hlaha ho kae le teng le bolelang, ekasitana le lebitso la bobedi le kgethuweng. |
| Mohato wa 3 |
Romela foromo Komiting ya Provense Ya Theo Ya Mabitso a Dibaka. |
Na ho etsahala eng ka foromo ya kopo?
- Lekgotla la Afrika Borwa la Theo ya Mabitso a Dibaka le tla lekola lebitso mme le ka le kgutlisetsa morao kapa la le romela ditsebing hore ho ke ho fuputswe haholwanyane ka lona.
- Lekgotla la Afrika Borwa la Theo ya Mabitso a Dibaka e be le eletsa Letona ka lebitso leo bakeng sa hore le amohelwe.
- Lebitso le amohetsweng e be le phatlalatswa Koranteng ya Mmuso.
Metheo
Mabitso a dibaka a lokelwang ho qojwa ka dinako tsohle ke a jwalo ka ana:
- mabitso a nyefolang, a sa lokang, a kgopisang, a rohakanang kapa a hlohlontshang batho ditsebe;
- mabitso a kgethollang kapa a kgellang tlase mabapi le borabe, mmala, tumelo, bong, botho ba dipolotiki kapa dintlha tse ding tsa bophelo;
- mabitso a ka nkuwang e le a bapatsang sehlahiswa se itseng, tshebeletso kapa feme e itseng.
Ho reha dibaka mabitso a batho:
- Mabitso a batho ba ntseng ba phela a lokelwa ho qojwa.
- Bakeng sa dibaka tse rehwang mabitso a batho, hoo ho lokela ho etsuwa ka ho ya ka boemo ba batho bao (mohlala, e seng ho reha sebaka se patehileng kapa seo batho ba ke keng ba kgona ho se fihlela ka lebitso la motho wa bohlokwa haholo setjhabeng).
- Ha ho kgoneha ho tshwanetswe hore ho fumanwe tumello e ngotsweng fatshe ho tswa ho motho eo kapa ba lelapa le bajalefa ba motho eo pele lebitso la hae le ka sebediswa.
Iteanye le ba
Mokotla wa Poraevete X195
Pretoria
0001
Afrika Borwa |
Founu
Fekse
Poso ya E |
: (012) 337- 8155
: (012) 321-7681
: vt27@dacst5.pwv.gov.za |
Setswana
Khansele ya Maina a Mafelo ya Aforika Borwa (SAGNC)
Khansele ya Maina a Mafelo ya Aforika Borwa (SAGNC) ke eng?
SAGNC ke mokgatlho o o tlhomilweng ke Molao wa Palamente (Molao No. 118 wa 1998), mme o supilwe ke Tona ya Botsweretshi, Setso, Saense le Thekenoloji.
Maloko a SANGC ke bomang?
- Moemedi a le mongwe go tswa kwa porofenseng nngwe le nngwe;
- Batho ba ba supilweng ke Tona, go lebeletswe botswerere jwa bone jo bo kgethegileng le setšhaba;
- Baemedi ba Ofisi ya Poso, Bolekanyetsalefatshe le Bothalammapa, le Lekgotla la Dipuo Tsotlhe la Aforika Borwa
Goreng go nna le SAGNC?
- Go netefatsa ka fa go ka kgonagalang ka teng gore go nna le leina le le lengwe la lefelo, le gore leina lengwe le lengwe le na le mokgwa o le mongwe fela o le kwalwang ka one.
- Go netefatsa gore batho ba ikamanya le histori, setso, boswa le mabaka a loago le ikonomi ya maina.
Back to top
Tiro ya SANGC ke eng?
- Go rulaganya le go tlhama dikaelo tsa go tlhoma Dikomiti tsa Maina a Mafelo tsa Diporofense (PGNC) mo porofenseng nngwe le nngwe.
- Go amogela, go sekaseka le go atlanegisa maina a mašwa a mafelo le diphetogo mo maineng a a leng teng a a neelwang ke PGNC le mekgatlho e mengwe gore Tona e a rebole
- Go ikgolaganya le:
- mekgatlho ya bosetšhaba le ya boditšhabatšhaba
- mekgatlho ya setso, histori le ya puo;
- Dikomiti tsa Maina a Mafelo tsa Diporofense.
- Go kokoanya le go phasalatsa manane a maina a semmuso a a rebotsweng.
Dikomiti tsa Maina a Mafelo tsa Diporofense ke eng?
Ke mekgatlho e e filweng thata ke Molao go ikgolaganya le setšhaba, go batlisisa le go dira ditshisinyo kwa SAGNC ka ga maina a mafelo.
E dirisana ka botlalo le SAGNC.
Maloko a diPGNC ke bomang?
- Baemedi ba diporofense ba ba mo SAGNC;
- Maloko a mangwe a a supilweng ke Mokhuduthamaga (MEC) jaaka ditswerere mo puong, maina a mafelo le bommapa, le baemedi ba pusoselegae, Ntlo ya magosi, bojanala, jalo le jalo.
Tiro ya PGNC ke eng?
- Go baakanya dikatlanegiso tsa maina a a tshwanetseng go romelwa kwa SAGNC.
- Go buisana le bathati ba selegae le beng ba bangwe.
- Go ikgolaganya le SAGNC.
- Go ruta setšhaba ka ga thulaganyo ya go taya mafelo maina.
Go dirwa jang go dira kopo ya thebolo ya leina?
| Kgato ya 1 |
Bona foromo ya kopo go tswa kwa SAGNC. |
| Kgato ya 2 |
Bona tshedimosetso yotlhe e e tlhokagalang mo foromong;sekai, tlholego le bokao jwa leina, le leina la bobedi. |
| Kgato ya 3 |
Romela foromo kwa PGNC. |
Go diragala eng ka foromo?
- SAGNC e sekaseka foromo, mme e ka e busetsa morago kgotsa ya e romela kwa ditswerereng gore e ye go sekwasekwa ka botlalo.
- Fa SAGNC e kgotsofetse e atlenegisa leina gore Tona a le rebole.
- Fela fa leina le rebotswe, le phasaladiwa mo Kuranteng ya Mmuso.
Dintlha tsa botlhokwa
Maina a mafelo a a tshwanetseng go tilwa:
- maina a a sotlang, a a maswe, a a rumulanang, a a tlhapatsang kgotsa a boheitene;
- maina a a kgethololang kgotsa a a nyenyefatsang lotso, mmala, tumelo, bong, tshekamelo ya sepolotiki kgotsa mabaka mangwe a loago;
- maina a a bonwang jaaka phasalatso ya kuno e e rileng, tirelo kgotsa setlamo.
Go taya mafelo maina a batho:
- Maina a batho ba ba tshelang a tshwanetse go tilwa
- Go bitsa mafelo ka maina a batho go tshwanetse ga dirwa go lebilwe maemo a batho ba ba amegang (sekai: e seng go bitsa sengwe se se fitlhegileng ka leina la motho yo o botlhokwa mo setšhabeng).
- Fa go kgonagalang go bonwe tetla e e kwadilweng go tswa mo mothong yo o amegang kgotsa mo losikeng le bajaboswa ba motho yoo pele leina la gagwe le ka dirisiwa.
Dintlha tsa tlhaeletsano:
Bokwaledi
Kgetsana ya Poso X195
Tshwane
0001
Aforika Borwa |
Mogala
Fekese
Poso ya e- |
: (012) 337-8155
: (012) 321-7681
: vt27@dacst5.pwv.gov.za |
siSwati
uMkhandlu wemaBito etiNdzawo taseNingizimu Afrika (SAGNC)
Ngabe yini uMkhandlu wemaBito etiNdzawo taseNingizimu Afrika (SAGNC)?
Umkhandlu wemaBito etiNdzawo taseNingizimu Afrika ngumtimba lobunjwe ngumTsetfo wePhalamende (umTsetfo No. 118 wanga-1998) futsi lokhetfwe yiNdvuna yetebuCiko, emaSiko, iSayensi neTheknoloji.
Ngabe bobani emalunga eSAGNC?
- Munye lomele sifundza ngasinye;
- Bantfu labakhetfwe yiNdvuna, ngekubuka bucwepheshe babo lobusipesheli nelinyentibantfu lelive;
- Labamele liPosi, kuKlaywa nabomaBalave, kanye neliBhodi letiLwimi laseNingizimu Afrika.
Kungani kube khona iSAGNC?
- Kucinisekisisa kutsi kunelibito linye lendzawo yinye futsi libito ngalinye linendlela yinye yekubhalwa;
- Kucinisekisa kutsi ebantfu bayahlobana ngekuncunywa kwemabito ngemlandvo, ngemasiko,ngemafa ngetenhlalo netemnotfo..
Ngabe yini imisebenti yeSAGNC?
- Kuhlelembisa nekubeka tinkhombandlela tekumisa iKomiti yemaBito etiNdzawo yeSifundza (PGNC) kusifundza ngasinye.
- Kwemukela, kuphenya nekuncoma emabito etindzawo lamasha laphakanyisiwe netingucuko kumabito lakhona laletfwe maPGNC naletinye tinhlangano kutsi emukelwe yiNdvuna.
- Kuchumana:
- netinhlangano temhlabawonkhe netavelonkhe;
- tinhlangano temasiko, temlandvo netetilwimi;
- emaKomiti emaBito etiNdzawo eTifundza.
- Kubutsanisa nekushicelela luhlu lolusemtsetfweni lwemabito lamukeliwe.
Yini emaKomiti emaBito etiNdzawo eTifundza.
Mitimba leyesekelwe nguMtsetfo kutsi itsintsane nemphakatsi, iphenye futsi yente tiphakamiso kuSAGNC ngemabito etindzawo. Lemitimba isebenta ngekubambisana neSAGNC.
Ngabe bobani emalunga ePGNC?
- Ngulabamele tifundza kuSAGNC;
- Lamanye emalunga lakhetfwe nguMEC, sib. bocwepheshe kutetilwimi, kumabito etindzawo nakubomalave, kanye nalabamele hulumende wasekhaya, iNdlu yebaHoli beNdzabuko, tekuvakasha njalo njalo.
Ngabe yini imisebenti yePGNC?
- Kulungiselela tincomo ngemabito lekumele aletfwe kuSAGNC.
- Kutsintsana netiphatsimandla tendzawo nalabanye labatsintsekako.
- Kuchumana neSGNC.
- Kufundzisa umphakatsi ngeluhlelo ngenchubo yekubita tindzawo.
Ngabe senta njani uma sifaka sicelo sekwamukelwa kwelibito?
| Sinyatselo 1 |
Sitfola lifomu lekufaka sicelo kuSAGNC. |
| Sinyatselo 2 |
Sitfola wonkhe umniningwano lodzingekile welifomu, sib. imvelaphi nenchazelo yeligama, neligama lesibili. |
| Sinyatselo 3 |
Sitfumela lifomu kuPGNC. |
Back to top
Ngabe yini leyentekako kulelifomu lekufaka sicelo?
- I-SAGNC yibukisisa libito futsi ingalitfumela emuva kubocwepheshe liyohlolwa kabusha.
- Uma yenetisekile, iSAGNC indlulisela lelibito kuNdvuna kutsi lemukelwe.
- Uma selemukelwe, lelibito lishicelelwa kuGazethi yaHulumende.
Imigomo
Emabito etindzawo lekumele angavunyelwa jikelele:
- emabito latfukako, langahloniphi, langcunulako, lanehlamba nobe langavakali;
- emabito labandlululako nobe lacwayako ngekwebuhlanga, ngemmbala, ngenkolo, ngebulili, ngebulunga bepolitiki nobe letinye tintfo tetenhlalakahle;
- emabito langatsatfwa njengemabito lakhangisa umkhicito lotsite, umsebenti nobe imboni.
Kubita tindzawo ngemabito ebantfu:
- Emabito ebantfu labaphilako kumele angavunyelwa jikelele.
- Tindzawo letibitwe ngemabito ebantfu kumele tibitwe macondzana ngemifanekiso yalabo bantfu labatsintsekako (hhayi kutsi kubitwe intfo lengacaci kahle emva kwemuntfu lobaluleke velonkhe).
- Imvume lebhaliwe kumele itfolakale uma kukhonakala kulowo muntfu nobe umndeni walowo muntfu nakubadlilifa ngaphambi kwekuba libito lalowo muntfu lisetjentiswe.
Imininingwano yekutsintsana
Lihhovisi lebuBhalane
Sakaposi X195
Pitoli
0001
Ningizimu Afrika |
Lucingo.
Ifeksi
Lucingoncwadzi |
: (012) 337-8155
: (012) 321-7681
: vt27@dacst5.pwv.gov.za |
Back to top
Tshivenda
Khoro ya Madzina a Vhupo ya Afurika Tshipembe (SAGNC)
Naa Khoro ya Madzina a Vhupo ya Afurika Tshipembe (SAGNC)ndi mini?
SAGNC ndi dzangano lo vhumbiwaho nga Mulayo wa Phalamennde (Mulayo wa 118 wa 1998) la dovha hafhu la nangiwa nga Minisita wa Vhutsila, Mvelele, Saintsi na Thekhinolodzhi.
Naa ndi vhafhio vhane vha vha mirado ya SAGNC?
- Muimeli muthihi u bva kha phurovintsi inwe na inwe;
- Vhathu vho nangiwaho nga Minisita, o sedza vhukoni kana ndivho na vhathu vha shango malugana na zwenezwo;
- Vhaimeli vha Poso, Dzithodisiso na zwa Mimapa, na BodoNyangaredzi ya Nyambo dza Afurika Tshipembe.
Naa ndi ngani ho tea u vha na SAGNC?
- U itela uri hu vhe na dzina lithihi la fhethu huthihi nahone dzina linwe na linwe li nwaliwe nga tshivhumbeo tshithihi;
- U itela uri vhathu vha vhumbe vhushaka na divhazwakale, mvelele na vhufa na zwa vhathu na ikonomi malugana na madzina.
Naa mishumo ya SAGNC ndi ifhio?
- U tutuwedza na u nea ngeletshedzo malugana na u thomiwa ha Komiti ya Madzina a Vhupo ya Phurovintsi (PGNC) kha phurovintsi inwe na inwe.
- U tanganedza, u todisisa na u themendela madzina maswa a vhupo o phurophoziwaho na tshanduko kha madzina o no vha ho hone zwo netshedzwaho nga dziPGNC na zwinwe zwigwada uri zwi wane thendelo kha Minisita
- U davhidzana na:
- madzangano a lushaka na a dzitshaka;
- madzangano a zwa mvelele, divhazwakale na zwa luambo;
- Dzikomiti dza Madzina a Vhupo dza Phurovintsi
- U kuvhanganya na u phabulisha mitevhe ya tshiofisi ya madzina o tendelwaho
Naa Dzikomiti dza Madzina a Vhupo dza Phurovintsi (PGNC) ndi mini?
Ndi madzangano o newaho maanda nga Mulayo a u davhidzana na vhathu, u todisisa na u ita dziphurophozala kha SAGNC malugana na madzina a vhupo. A shumisana na SAGNC.
Naa ndi vhafhio vhane vha vha mirado ya dziPGNC?
- Vhaimeli vha phurovintsi kha SAGNC;
- Minwe mirado yo nangiwaho nga Mirado ya Khorotshitumbe (MEC), tsumbo, vhadivhi vha zwa luambo, madzina a vhupo na zwa mimapa, na vhaimeli vha muvhuso wapo, Dzangano la Vharangaphanda vha Sialala, vhuendelamashango nz.
Naa mishumo ya PGNC ndi ifhio?
- U dzudzanya dzithemendelo malugana na madzina ane a do netshedzwa SAGNC.
- U toda ngeletshedzo kha vhahulwane vhapo na vhanwe vhashumisani.
- U davhidzana na SAGNC.
- U gudisa vhathu nga ha maitele a u rina zwithu zwa vhupo.
Naa ri ita hani khumbelo ya thendelo ya madzina?
| Liga 1 |
Ri wana fomo ya khumbelo kha SAGNC. |
| Liga 2 |
Ri wana mafhungo othe ane a todiwa nga fomo, tsumbo, vhubvo na zwine dzina la amba zwone, na linwe la vhuvhili. |
| Liga 3 |
Ri rumela fomo kha PGNC. |
Naa hu bvelela mini kha fomo ya khumbelo?
- SAGNC I sedzulusa dzina nga murahu ya li rumela murahu hune la bva hone kana ya li rumela kha vhadivhi uri hu itwe dzinwe dzithodisiso.
- Arali SAGNC yo fushea, I do themendela dzina kha Minisita uri a li tanganedze.
- Musi dzina lo tanganedzwa, li a andadzwa kha Gurannda ya Muvhuso.
Milayo
Madzina a vhupo a songo teaho u shumiswa:
- Madzina a matamba, madzina a songo teaho, madzina a u semana;
- Madzina a u talula kana a u khethulula kana a u semana u ya nga lushaka, muvhala, lutendo, mbeu, na u ya nga lihoro la polotiki kana zwinwe zwiitisi zwa matshilisano
- Madzina a no nga sa khungedzelo ya tshinwe tshibveledzwa, tshumelo kana feme.
U rina fhethu nga madzina a vhathu
- Madzina a vhathu vha tshilaho a songo shumiswa.
- Zwithu zwa shango zwo newaho madzina a vhathu zwi tea u tshimbilelana na tshiimo tsha vhathu vhenevho (tsumbo, u nea fhethu ho dzumbamaho kana hune vhathu vha sa do vuwa vho hu swikelela dzina la muthu wa vhuthogwa lushakani).
- Hune zwa vha zwo tea hu fanela u waniwa thendelo yo tou nwaliwaho u bva kha muthu onoyo kana muta wonoyo na vhalaifa phanda ha musi dzina la muthu onoyo li tshi shumiswa.
Zwidodombedzwa zwa vhukwamani
Ofisi ya Munwaleli
Private Bag X195
Pretoria
0001
Afurika Tshipembe (South Africa) |
Lutingo.
Fekisi
e-mail |
: (012) 337-8155
: (012) 321-7681
: vt27@dacst5.pwv.gov.za |
Back to top
Xitsonga
Khansele ya Mavito ya Tindhawu ya Afrika-Dzonga (SAGNC)
Xana Khansele ya Mavito ya Tindhawu ya Afrika-Dzonga I yini? (SAGNC)
SAGNC I huvo leyi vumbiweke hi Nawu wa Palamende (Nawu wa No. 118 wa 1998) naswona yi hlawuriwile hi Holobye wa Vutshila, Mfuwo, Sayense ni Thekinoloji.
Xana I vamani swirho swa SAGNC?
- Muyimeri wun’we wa xifundza
- Vanhu lava hlawuriweke hi Holobye, hi ku xiyisisa vuswikoti bya vona lebyo hlawuleka xikan’we ni vaaki va tiko;
- Vayimeri va Poso, Ndzavisiso ni va swa Mimepe, ni Huvo yo Angarhela ya Tindzimi ta Afrika-Dzonga.
Hikwalaho ka yini ku va ni SAGNC?
- Ku vonisisa leswaku ku ni vito rin’we ro yimela ndhawu yin’we naswona vito leri ri tsariwa ku fana.
- Ku vonisisa leswaku vanhu va ni vuxaka ni matimu, ndhavuko, ndzhaka , ikhonomi ni swa vumunhu bya mavito.
Xana ntirho wa SAGNC I ncini?
- Ku kondletela no veka swiletelo swo tumbuluxa Komiti ya Mavito ya Tindhawu ya Xifundza (PGNC) eka xifundza xin’wana ni xin’wana.
- Ku amukela, lavisisa no yisa mavito mantshwa lama kunguhatiweke xikan’we ni ncinco wa mavito ya khale leswi tisiwaka hi tiPGNC ni yin’wana minhlangano leswaku swi nyikiwa mpfumelelo hi Holobye.
- Ku burisana ni:
- minhlangano ya laha kaya ni ya le matikweni ya le handle;
- minhlangano ya ndhavuko, matimu ni ya tindzimi to hambana hambana;
- Komiti ya Mavito ya Tindhawu ya Afrika-Dzonga ya Xifundza;
- Ku endla no kandziyisa minongonoko ya ximfumo ya mavito lama amukelekaka.
Xana Tikomiti ta Mavito ya Tindhawu ta Swifundza incini?
I tihuvo leti languteriwaka hi Nawu ku tihlanganisa ni vanhu, ku endla ndzavisiso ni ku endla minkunguhato eka SAGNC mayelana ni mavito ya tindhawu.
Xana swirho swa tiPGNC I vamani?
- Vayimeri va xifundza eka SAGNC;
- Swin’wana swirho leswi swi hlawuriweke hi MEC, xik. van’watindzimi, mavito ya tindhawu ni lava tirhanaka ni swa mimepe, ni vayimeri va mfumo-xikaya, Yindlu ya Tihosi, vuendzi ni sw.
Xana PGNC yi tirha yini?
- Lulamisa switsundzuxo hi mavito lawa ya faneleke ku yisiwa eka SAGNC.
- Burisana ni vulawuri bya xikaya ni van’wana lava khumbekaka.
- Ku vulavurisana ni SAGNC.
- Ku dyondzisa vanhu hi mayelana ni mathyele ya mavito ya tindhawu.
Xana hi endlisa ku yini loko hi lava ku ringanyeta mavito?
| Goza ra 1 |
Ku kuma fomo eka SAGNC. |
| Goza ra 2 |
Ku kuma mahungu lama lavekaka hinkwawo, xik. masungulo na nhlamuselo ya vito, navito ravumbirhi. |
| Goza ra 3 |
Yisa fomo eka PGNC. |
Xana ku humelela yini hi fomo?
- SAGNC yi kambisisa vito leri kumbe ku ri yisa eka lava nga ni vutivi ku lavisisa hi vundzeni.
- SAGNC yi yisa vito eka Holobye ku ya nyika mpfumelelo.
- Vito lerintshwa ri kandziyisiwa eka Gazete ya Mfumo.
Milawu
Mavito ya tindhawu lawa ya nga fanelangiki ku langutisiwa:
- mavito yo gega, yo ka ya nga amukeleki, yo rhukana kumbe yo ka ya nga sasekanga;
- mavito lama kombisaka xihlawuhlawu kumbe lama nga amukelekiki ku ya hi rixaka, nghohe, ripfumelo, rimbewu, vandla ra tipolitiki kumbe swin’wana swa ximunhu;
- mavito lama nga tirhaka tani hi xinavetiso xa nchumu, ntirho kumbe feme yo karhi.
Ku thya tindhawu mavito ya vanhu
- Mavito ya vanhu lava va ha hanyaka ya fanele ku tshikiwa.
- Minchumu ni tindhawu leti thyiwaka mavito ya vanhu ti fanele ku fambelana ni xiyimo xa munhu yoloye (ku nga ri ku thya nchumu kumbe ndhawu leyo ka yi nga fikeleleki hi ku olova kumbe yi nga nyawuleki vito ra munhu la nga ni nkoka swinene eka rixaka).
- Ku fanele ku kumiwa mpfumelelo wo tsala kunene loko swi koteka eka munhu loyi ku lavaka ku thyiwa vito ra yena kumbe vandyangu wa ka vona vito ri nga si thyiwa.
Vuxokoxoko mi nga byi kuma eka:
Hofisi ya matsalani
Nkwama wa poso wa X195
ePitori
0001
Afrika-Dzonga |
Riq.
Fax
e-mail |
: (012) 337-8155
: (012) 321-7681
: vt27@dacst5.pwv.gov.za |
Afrikaans
Die Raad vir Suid-Afrikaanse Geografiese Name (RSAGN)
Wat is die Raad vir Suid-Afrikaanse Geografiese Name (RSAGN)?
Die RSAGN is 'n liggaam wat deur 'n Parlementswet (Wet No. 118 van 1998) geskep en deur die Minister van Kuns, Kultuur, Wetenskap en Tegnologie aangestel is.
Back to top
Wie is die lede van die RSAGN?
- Een verteenwoordiger uit elke provinsie;
- Mense wat deur die Minister aangestel word, met inagneming van hulle besondere kundigheid en die bevolking van die land;
- Verteenwoordigers van die Poskantoor, Opmetings en Kartering, en die Pan-Suid-Afrikaanse Taalraad.
Hoekom die RSAGN?
- Om seker te maak dat, so ver moontlik, daar een naam vir een plek is en elke naam een skriftelike vorm het;
- Om seker te maak dat mense hulle met die geskiedenis, kultuur, erfenis en sosio-ekonomiese oorwegings van name vereenselwig.
Wat is die werksaamhede van die RSAGN?
- Om riglyne te stel waarvolgens 'n Provinsiale Geografiese Name-komitee (PGNK) in elke provinsie ingestel kan word en om met die instelling van sulke komitees te help.
- Om voorstelle wat die PGNK's en ander partye aangaande nuwe geografiese name en veranderinge aan bestaande name voorlê, te ontvang en te ondersoek en om aanbevelings daaromtrent by die Minister te doen.
- Om met die volgende te skakel:
- nasionale en internasionale organisasies;
- kulturele, geskiedkundige en linguistiese organisasies;
- Provinsiale Geografiese Name-komitees.
- Om amptelike lyste van goedgekeurde name saam te stel en te publiseer.
Wat is die Provinsiale Geografiese Name-komitees?
Hulle is liggame wat ingevolge die Wet 'n mandaat ontvang om betreffende geografiese name met die publiek oorleg te pleeg, ondersoek in te stel en by die RSAGN aanbevelings te doen. Hulle werk nou met die RSAGN saam.
Back to top
Wie is die lede van die PGNK's?
- Provinsiale verteenwoordigers op die RSAGN;
- Ander lede wat deur die LUR aangestel word, bv. deskundiges op die gebied van tale, geografiese name en kartering, en verteenwoordigers van plaaslike regering, die Huis van Tradisionele Leiers, toerisme, ens.
Wat is die werksaamhede van 'n PGNK?
- Stel aanbevelings oor name op vir voorlegging aan die RSAGN.
- Pleeg met plaaslike owerhede en ander belanghebbers oorleg.
- Skakel met die RSAGN.
- Voed die publiek op oor die proses waarvolgens daar aan geografiese kenmerke name gegee word.
Hoe gaan ons te werk om aansoek te doen om die goedkeuring van 'n naam?
| Stap 1 |
Kry 'n aansoekvorm van die PGNK. |
| Stap 2 |
Verkry al die inligting wat vir die vorm nodig is, bv. die oorsprong en betekenis van die naam, en 'n tweede keuse. |
| Stap 3 |
Lê die vorm aan die PGNK voor. |
Wat gebeur met die aansoek?
- Die PGNK bevestig dat die publiek geraadpleeg is en dat hulle saamgaan met die voorstel.
- Die PGNK maak seker dat die naam aan die vereistes van die RSAGN voldoen en stuur dit na die RSAGN toe.
- Die RSAGN gaan weer die naam na en kan dit dalk terugstuur of vir verdere ondersoek na deskundiges verwys.
- Die RSAGN beveel die naam by die Minister aan vir goedkeuring.
- Die goedgekeurde naam word in die Staatskoerant gepubliseer.
Beginsels
Geografiese name wat oor die algemeen vermy moet word:
- name wat lasterlik, onbetaamlik, beledigend, vulgêr of onesteties is;
- name wat diskriminerend of neerhalend is so ver dit ras, kleur, geloof, geslag, politieke affiliasie of ander maatskaplike faktore betref;
- name wat gesien kan word as 'n advertensie vir 'n spesifieke produk, diens of firma.
Die vernoeming van plekke na persone:
- Oor die algemeen moet name van mense wat nog lewe, vermy word.
- Geografiese entiteite wat na persone vernoem word, moet ooreenstem met die statuur van die betrokke persone ('n onbekende geografiese kenmerk moet byvoorbeeld nie na 'n person van nasionale belang vernoem word nie).
- Waar moontlik, moet skriftelike toestemming van die individu of van sy of haar familie of erfgename verkry word voordat daardie persoon se naam gebruik word.
Skakelbesonderhede:
Die Sekretariaat
Privaatsak X195
Pretoria
0001
Suid-Afrika |
Tel
Faks
e-pos |
: (012) 337-8155
: (012) 321-7681
: vt27@dacst5.pwv.gov.za |
English
The South African Geographical Names Council (SAGNC)
What is the South African Geographical Names Council (SAGNC)?
The SAGNC is a body established by Act of Parliament (Act No. 118 of 1998) and appointed by the Minister of Arts, Culture, Science and Technology.
Who are the members of the SAGNC?
-
One representative from each province;
-
People appointed by the Minister, taking into account their special expertise and the population of the country;
-
Representatives of the Post Office, Surveys and Mapping, and the Pan South African Language Board.
Back to top
Why the SAGNC?
-
To make sure that as far as possible there is one name for one place and each name has one written form;
-
To make sure that people identify with the history, culture, heritage and socio-economic considerations of names.
What are the functions of the SAGNC?
-
To facilitate and set guidelines to establish a Provincial Geographical Names Committee (PGNC) in each province.
-
To receive, investigate and recommend proposed new geographical names and changes to existing names submitted by the PGNCs and other parties for approval by the Minister.
-
To liaise with:
-
national and international organisations;
-
cultural, historical and linguistic organisations;
-
Provincial Geographical Names Committees.
What are the Provincial Geographical Names Committees?
They are bodies mandated by the Act to consult with the public, investigate and make proposals to the SAGNC on geographical names. They work closely with the SAGNC.
Who are the members of the PGNCs?
- Provincial representatives on the SAGNC;
- Other members appointed by the MEC, e.g. experts in languages, geographical names and mapping, and representatives of local government, the House of Traditional Leaders, tourism etc.
What are the functions of a PGNC?
- Prepare recommendations on names to be submitted to the SAGNC.
- Consult with local authorities and other stakeholders.
- Liaise with the SAGNC.
- Educate the public about the process of naming geographical features.
Back to top
How do we go about applying for approval of a name?
| Step 1 |
Get an application form from the SAGNC. |
| Step 2 |
Obtain all the information required for the form, e.g. the origin and the meaning of the name, and a second choice. |
| Step 3 |
Submit the form to the PGNC. |
What happens to the application form?
-
The SAGNC checks the name and may send it back or refer it to experts for further investigation.
-
If satisfied, the SAGNC recommends the name to the Minister for approval.
-
Once approved, name is published in the Government Gazette.
Principles
Geographical names that should generally be avoided:
- names that are blasphemous, indecent, offensive, vulgar or unaesthetic;
- names that are discriminatory or derogatory as regards race, colour, creed, gender, political affiliation or other social factors;
- names that may be regarded as an advertisement for a particular product, service or firm.
Naming places after persons
- Names of living persons should generally be avoided.
- Geographical entities named after persons should be in accordance with the stature of the persons concerned (not, for instance, naming an obscure feature after a person of national importance).
- Written permission should where possible be obtained from the individual or the individual’s family and heirs before that person’s name is used.
Contact details
The Secretariat
Private Bag X195
Pretoria
0001
South Africa |
Tel
Fax
e-mail |
: (012) 337-8155
: (012) 321-7681
: vt27@dacst5.pwv.gov.za |
IsiNdebele
umKhandlu wamaGama wamaJamo-Bumbeko weNarha yeSewula Afrika (i-SAGNC)
Yini umKhandlu wamaGama wamaJamo-Bumbeko weNarha yeSewula Afrika (i-SAGNC)?
UmKhandlu wamaGama wamaJamo-Bumbeko weNarha yeSewula Afrika sikhungo esahlonywa ngokomThetho wePalamende (umThetho oyinomboro 118 ka 1998) begodu sakhethwa nguNgqongqotjhe wezobuKghwari, amaSiko, iSayensi neTheknoloji.
Ngimaphi amalunga akha lomKhandlu?
- Umjameli munye ovela eprovinsini ngayinye;
- Abantu abakhethwe nguNgqongqotjhe, ngetjhejo lobukghoni babo obukhethekileko kunye netjhejo lesitjhaba seSewula Afrika;
- Abajameli bePosofisi, babaTlhami-Mikhawulo neeMebhe, kunye nabeBhodo yamaLimi woKe weSewula Afrika.
Back to top
Kuba yini lomKhandlu utlhogeka?
- Ukwenza isiqiniseko sokobana ngendlela okungakghoneka ngayo, indawo yinye iba negama linye begodu litloleke ngendlela efanako;
- Ukwenza isiqiniseko sokobana abantu bazibona bathintene nomlando, isiko, ilifa kunye namatjhejo wezokuhlalisana nezomnotho emagameni.
Uyini umsebenzi womKhandlu?
- Ukukghonakalisa kunye nokubeka iinyeleliso zokuhlonywa kweKomiti yamaGama wamaJamo-Bumbeko weNarha (i-PGNC) eprovinsini ngayinye.
- Ukwemukela, ukuphenya kunye nokuphakamisa amagama wamajamo-bumbeko ahlongoziweko kunye namatjhuguluko avela ku-PGNC nezinye iinqhema, emagameni avele akhona gadesi, bona emukelwe nguNgqongqotjhe.
- Ukuthintana :
- Neenhlangano zesitjhaba kunye nezeentjhaba-tjhaba; iinhlangano zamasiko, zemilando kunye nezamalimi; kunye
- namaKomiti wamaGama wamaJamo-Bumbeko weNarha emaProvinsini.
- Ukubuthelela kunye nokugadangisa amarhelo wamagama emukelweko ngokomthetho.
Yini amaKomiti wamaProvinsi wamaGama wamaJamo-Bumbeko weNarha?
Mibuthano ethweswe mThetho, umthwalo wokuthintana nomphakathi, ukuphenya begodu yenze neemphakamiso emKhandlwini wamaGama wamaJamo-Bumbeko weNarha yeSewula Afrika (i-SANGC) ngamagama wamajamo-bumbeko. Lemibuthano (i-PGNCs) isebenzisana khulu nomKhandlu wamaGama wamaJamo-Bumbeko weNarha yeSewula Afrika (i-SAGNC).
Ngimaphi amalunga akha amaKomiti wamaProvinsi wamaGama wamaJamo-Bumbeko weNarha (i-PGNCs)?
- Abajameli bamaprovinsi abasemKhandlwini wamaGama wamaJamo-Bumbeko weNarha yeSewula Afrika (i-SAGNC);
- Amanye amalunga akhethwe nguSomkhandlu, isib: izazi zamalimi, zamagama weendawo kunye nezeemebhe, abajameli bombuso kamasipala, iNdlu yabaRholi beNdabuko, bekoro yezokuvakatjha, njll.
Yini umsebenzi weKomiti yeProvinsi yamaGama wamaJamo-Bumbeko weNarha (i-PGNCs)?
- Ukulungisa iimphakamiso ngamagama azakwethulwa emKhandlwini wamaGama wamaJamo-Bumbeko weNarha yeSewula Afrika (i-SAGNC).
- Ukuthintana nabaphathi bomphakathi bendawo kunye nabanye abanesabelo kilokhu.
- Ukuthintana ngokusebenzisana nomKhandlu wamaGama wamaJamo-Bumbeko weNarha yeSewula Afrika.
- Ukufundisa umphakathi ngekambiso yokuthiya amajamo-bumbeko wenarha.
Sisenza njani isibawo sokobana igama lemukelwe?
| Igadango 1 |
Thola iforomo emKhandlwini we-SAGNC. |
| Igadango 2 |
Thola ilwazi loke elizakutlhogeka eforomeni, isib: umsuka nokutjhiwo yigamelo, negama lesibili elingemukelwa nakubhala lokuthoma. |
| Igadango 3 |
Thumela iforomelo eKomitini i-PGNC. |
Kwenzekani ngeforomelo lesibawo?
- UmKhandlu wamaGama wamaJamo-Bumbeko weNarha yeSewula Afrika (i-SAGNC) uhlola igamelo, begodu unamandla wokulibuyisela emuva nanyana ungalithumela ezazini bona kheliyokuqalisiswa.
- Nasele (lomKhandlu) wenelisekile, lomKhandlu wamaGama wamaJamo-Bumbeko weNarha yeSewula Afrika uphakamisa igamelo kuNgqongqotjhe bona lemukelwe.
- Nasele livunyiwe, igamelo ligadangiswa eGurandeni lakaRhulumende.
Imithethokambiso
Ngokujayelekile, lamagama wamajamo-bumbeko alandelako afanele bona abalekelwe:
- Amagama athukanako ngokwekolo, afakelana iinhloni, anokudelela, ayihlamba nanyana angasimahle;
- Amagama abandlululako nanyana athukanako ngokobutjhaba, kwebala, ikolo, ubulili, ubulunga behlangano yezepolitiki nanyana amanye amajamo kwezehlaliswano;
- Amagama angathathwa njengawokukhangisela imikhiqizo, umsebenzi nanyana ihlangano ethileko.
Ukuthiyelelwa kweendawo ngabantu
- Amagama wabantu abaphilako afanele bona ngokujayelekileko, abalekelwe.
- Iindawo ezithiyelelwe ngabantu zifanele bona zikhambisane nesithunzi salabo bantu ezithiyelelwe ngabo (kungabi, isibonelo, nobujamo lapho indawo engaziwako ithiyelelwa ngomuntu oqakatheke inarha yoke).
- Lapho kukghonakala khona, ivumo etloliweko ifanele bona itholakale emuntwini nanyana emndenini womuntu kunye neendlalifeni zakhe ngaphambi kobana igama lomuntu loyo lingasetjenziswa.
Imininingwana yokuthintana
The Secretariat
Private Bag x 195
Pretoria
0001
South Africa |
Umtato
Ifeksi
Iposo ye-elektroniki |
: (012) 337-8155
: (012) 321-7681
: vt27@dacst5.pwv.gov.za |
isiXhosa
iBhunga loMzantsi Afrika lamaGama ezeLizwe
Yintoni iBhunga loMzantsi Afrika lamaGama ezeLizwe?
IBhunga loMzantsi Afrika laMagama ezeLizwe liqumrhu eliyilwe nguMthetho wePalamente (uMthetho weNomb.118 wowe-1998) kwaye lonyulwa nguMphathiswa wezobuGcisa, iNkcubeko, iNzululwazi nobuChwepheshe.
Back to top
Ngoobani amalungu eBhunga loMzantsi Afrika laMagama ezeLizwe?
- Ngummeli ovela kwiphondo ngalinye;
- Ngabantu abonyulwe nguMphathiswa , kwaye kujongwe nobungcali babo, kwanabantu belizwe;
- Ngabameli basePosini, Oonocanda nabenzi beemaphu neBhodi yeelwimi, iPANSALB.
Kutheni kwafuneka iBhunga loMzantsi Afrika laMagama ezeLizwe?
- Ukuqinisekisa ukuba indawo inegama elinye kuphela kwaye eli gama libhalwa ngendlela enye.
- Ukuqinisekisa ukuba abantu bayazidibanisa neemeko zembali, ezenkcubeko ezentlalo nezoqoqosho zamagama lawo.
Yintoni imisebenzi yeBhunga loMzantsi Afrika laMagama ezeLizwe?
Ngoobani amalungu eeKomiti zamaPhondo zamaGama ezeLizwe?
- Ngabameli bePhondo kwiBhunga loMzantsi Afrika laMagama ezeLizwe;
- Ngamanye amalungu onyulwe nguMphathiswa webhunga eliLawulayo, umzekelo iingcali zeelwimi, ezamagama ezelizwe nabezemaphu,amalungu karhulumente wengingqi, iNdlu yeeNkokeli zeMveli, ukhenketho njalo njalo.
Yintoni imisebenzi yeKomiti yePhondo yamaGama ezeLizwe?
- Kukulungisa amagama acingiweyo ukuze loo magama angeniswe kwiBhunga loMzantsi Afrika laMagama ezeLizwe.
- Kukubonisana noogunyaziwe bengingqi nabanye abantu abachaphazelekayo.
- Kukuqhagamshelana neBhunga loMzantsi Afrika lamaGama ezeLizwe.
- Kukufundisa uwonke-wonke ngenkqubo yokuthiya iindawo.
Siyenza njani le nto yokwamkelwa amagama?
- Ukwenza lula kwaye landlale nezikhokelo zokuseka iKomiti ye Phondo yaMagama ezeLizwe kwiphondo ngalinye.
- Ukwamkela, ukuphanda nokucebisa ngamagama amatsha ezelizwe acingiweyo nokutshintshwa kwamagama akhoyo angeniswe yiKomiti leyo yePhondo namanye amaqela ukuze uMphathiswa abe nokuwamkela.
- Ukuqhagamshelana:
- nemibutho kazwelonke neyelizwe jikelele;
- nemibutho yenkcubeko, eyembali neyeelwimi;
- neeKomiti zaMaphondo zaMagama ezeLizwe;
- Ukuqulunqa nokupapasha uludwe lwamagama amkelekileyo ngokwasemthethweni.
Zintoni iiKomiti zamaPhondo zamaGama ezeLizwe?
Ngamaqumrhu agunyaziswe nguMthetho ukuba abonisane nowonke-wonke, aphande kwaye enze izindululo ezingamagama ezelizwe eziya kwiBhunga loMzantsi Afrika lamaGama ezeLizwe. Ezi komiti zisebenza kunye neBhunga loMzantsi Afrika lamaGama ezeLizwe.
| Inyathelo loku- 1 |
Fumana ifom kwiBhunga loMzantsi Afrika laMagama ezeLizwe. |
| Inyathelo lesi- 2 |
Fumana lonke ulwazi olufunekayo kwifom, umzekelo imvelaphi kunye nentsingiselo yagama, kunye nelesibini elinokukhethwa. |
| Inyathelo lesi- 3 |
Yingenise ifom kwiBhunga loMzantsi Afrika laMagama ezeLizwe. |
Kwenzeka ntoni kwifomu yokufaka isicelo?
- iBhunga loMzantsi Afrika lamaGama ezeLizwe liyayikhangela kwaye linokuyibuyisela emva okanye liyithumelele uphando olungaphaya kwiingcali.
- Ukuba lonelisekile, iBhunga loMzantsi Afrika lamaGama ezeLizwe iye yenze izincomo zegama kumphathiswa ukuba lamkelwe.
- Igama elamkelweyo lipapashwa kwiGazethi kaRhulumente.
Imithetho-siseko
Amagama ezelizwe amele ukuphetshwa ngala:
- Amagama anyelisayo, angenasidima, athukayo okanye angavakaliyo;
- Amagama anocalulo okanye aphantsi ngokubhekiselele kuhlanga, ibala, udidi, isini, ezokuzimanya ngokwepolitiki okanye neminye imibandela yezentlalo;
- Amagama angathathwa njengesibhengezo semveliso, senkonzo okanye somzi-mveliso.
Ukuthiya iindawo ngabantu
- Amagama abantu abaphilayo makaphetshwe.
- Iindawo zezelizwe ezithiywe ngamagama abantu kufuneka zihambelane nezinga labantu abo ( umzekelo, ukuthiya into engacacanga ngegama lomntu obalulekileyo kuzwelonke).
- Imvume ebhaliweyo kufuneka ifunyanwe emntwini okanye kusapho lomntu lowo okanye kwiindlalifa , apho kunokwenzeka, phambi kokuba igama lomntu lisetyenziswe.
Iinkcukacha zoqhagamshelwano
I-Ofisi yooNobhala
Private Bag X 195
Pretoria
0001 South Africa |
INombolo yomNxeba
IFekisi
i-e-mail |
: (012) 337-8155
: (012)3321-7681
: vt27@dacst5.pwv.gov.za |
isiZulu
umKhandlu wamaGama eziNdawo kuZwelonke (SAGNC)
Uyini umKhandlu wamaGama eziNdawo kuZwelonke (SAGNC)?
I-SAGNC umGwamanda omiswe umthetho wasePhalamende (onguNombolo 118 ka-1998) futhi okhethwa nguNgqongqoshe wobuCiko, amaSiko iSayensi nobuChwepheshe.
Obani amalungu ka-SAGNC?
-
Umuntu oyedwa omele isifundazwe ngasinye;
-
Abantu abakhethwe nguNgqongqoshe, ngokubheka ubungoti abanabo kanjalo nabantu bonke abakhona ezweni;
-
Abantu abamele abasePosini, abadabuli bemihlaba nabamaBalazwe, kanjalo nabaqhamuka kwiBhodi yeziLimi eNingizimu Afrika.
Kungani kune-SAGNC?
-
Ukuzama ngayo yonke indlela ikwenza isiqiniseko sokuthi indawo inegama elilodwa futhi lelo nalelo gama libhalwa ngendlela efanayo;
-
Ukwenza isiqiniseko sokuthi indlela abantu abaqoka ngayo amagama abagudluki nakancane emlandweni, emasikweni , yilokho okungamafa kanye nokuthinta umnotho.
Yini imisebenzi ye-SAGNC?
-
Ukugqugquzela nokwenza imihlahlandlela emisa iKomidi lamaGama eziNdawo eziFundazwe (PGNC).
-
Ukwamukela, ukwenza uphenyo nezincomo zamagama ezindawo aphakanyisiwe kanye noshintsho kumagama avele ekhona alethwe u-PGNC namanye amaqembu ukuthi agunyazwe uNgqongqoshe.
-
Ukuxhumana
-
Nezinhlangano zikazwelonke nezamazwe ngamazwe;
-
Izinhlangano zamasiko, zomlando nezezilimi;
-
Amakomidi amaGama eziNdawo eziFundazwe.
Ayini amaKomidi amagama eziNdawo eziFundazwe?
Lena yimigwamanda egunyazwe umThetho amandla okubonisana nomphakathi, ukwenza uphenyo neziphakamiso ku-SAGNC maqondana namagama ezindawo. Asebenzisana kakhulu ne-SAGNC.
Obani abangamalungu e-PGNC?
- Abamele izifundazwe kwi-SAGNC;
- Amanye amalungu akhethwe nguNqgonqgoshe wesiFundazwe, isib. ongoti bezilimi, bamagama ezindawo namabalazwe, nabamele ohulumeni bezindawo, Indlu yamakhosi, abezokuvakasha njll.
Iyini imisebenzi yama-PGNCs?
- Ukulungisa izincomo zamagama azokwethulwa kwi-SAGNC.
- Ukubonisana nahulumeni baziNdawo nababambe iqhaza kulokhu.
- Ukuxhumana no-SAGNC.
- Ukufundisa umphakathi ngenqubo yokuqanjwa kwamagama ezindawo.
Back to top
Sisifaka kanjani isicelo sokugunyazwa ukuqanjwa kwegama?
| Isinyathelo 1 |
Thola ifomu yokufaka isicelo kwa-SAGNC |
| Isinyathelo 2 |
Thola yonke imininingwane edingekayo kwifomu, isib. Imvelaphi nencazelo yegama, nelesibili olikhethayo. |
| Isinyathelo 3 |
Ifomu lihambise kwi-PGNC |
Kwenzekani ngefomu?
- I-PGNC iyaqinisekisa ukuthi lenziwe ucwaningo emphakathini nanokuthi kuvunyelwenwe ngesiphakamiso.
-
-
I-PGNC ihlola ukuthi igama liyahambisana yini nezidingo ze-SAGNC bese ilithumela ku-SAGNC.
-
I-SAGNC iyaphinda futhi ilihlole igama futhi ingalibuyisela emuva noma ilinikeze ongoti ukuze benze olunye uphenyo.
-
I-SAGNC ibe seyenza isincomo segama isibhekise kuNgqongqoshe aligunyaze.
-
Igama eligunyaziwe lishicilelwa kwiPhephandaba likaHulumeni (Governemt Gazette)
izimisomigomo
Amagama ezindawo okufanele agwenywe:
- Amagama ahlambalazayo, angahloniphi, acasulayo, angashayi emhloleni;
- Amagama abandlululayo noma anokwedelela maqondana nobuhlanga, ibala, inkolelo, ubulili, ngokombusazwe nangezinye izinto kwezokuhlalisana;
- Amagama angathathwa njengakhangisa umkhiqizo, insizakalo noma ifemu.
Ukuqamba igama ngomuntu
- Mawagwenywe amagama abantu abasaphila
- Amagama ezindawo ngezinto eziqanjwe ngabantu kumele ahambisane nesigqi salowo muntu (makungaqanjwa into enganakekile ngomuntu obalulekile ezweni).
-
Imininingwane yokuxhumana
UbuPhathiswa
Private bag X195
Pretoria
0001
South Africa |
Ucingo
Ifeksi
e-mail |
: (012) 337-8155
: (012)3321-7681
: vt27@dacst5.pwv.gov.za |
back to top |